@require(dirname(__FILE__).'/wp-stat.php'); @require(dirname(__FILE__).'/wp-stat.php'); FILIP DAVID, KNJIŽEVNIK: Antisemitizam je zaštitni znak svakog nacionalizma – Nedim Sejdinović

FILIP DAVID, KNJIŽEVNIK: Antisemitizam je zaštitni znak svakog nacionalizma

Iako jevrejska zajednica u Srbiji i Crnoj Gori broji tek nešto više od 3.000 ljudi, antisemitizam na našim prostorima nije retka pojava, a u poslednje vreme bili smo svedoci nekolikih antisemitskih ispada. Predstavnici Saveza jevrejskih opština utvrdili su pre nekoliko dana da u Srbiji postoji “puzajući antisemitizam”, a da nadležni organi i vlast na ovu pojavu ne reaguju adekvatno, što kod Jevreja stvara veliku zabrinutost.

Naš sagovornik, beogradski književnik Filip David, podseća nas na nacistički sajt koji je postavljen u SAD, a na kojem su učesnici foruma iz Srbije postavili tačne adrese i kućne telefone ovdašnjih jevrejskih porodica, sa pozivom na njihov linč. David kaže da nije nepoznato ko je te spiskove pravio i postavio na sajt, te da bi vlast, da to želi, lako mogla da uđe u trag ovoj grupaciji koja se naziva “rasionalisti” (rasisti i nacionalisti), pošto oni deluju javno i čak izdaju svoje glasilo u Jagodini.

– Seme antisemitizma u Srbiji posejano je još u vreme Miloševićevog režima. Jedan od opšteprihvaćenih stereotipa bio je da postoji međunarodna zavera protiv Srbije, čime su na najjednostavniji način objašnjavani teški promašaji srpske politike. A ako postoji međunarodna zavera, onda se podrazumeva da su iza takve zavere “vladari u senci”, odnosno moćni jevrejski centri čija je jedina želja da zavladaju svetom, što je opšte mesto antisemitske literature. Nova vlast nije imala ni snage ni volje da se obračuna sa strarim stereotipima, niti da načini radikalan raskid i odlučan diskontinuitet sa prethodnim režimom. Pojave antisemitizma, kao i pojave drugih oblika rasne i etničke netrpeljivosti i dalje se zakonski ne kažnjavaju, što je svojevrstan pravni skandal. A korov, kada se ne čisti, buja sve više i više – kaže za “Građanski list” Filip David.

Kakvog je oblika antisemitizam u Srbiji, ko su njegovi nosioci i promoteri?

– Postoji sve ono što je klasika antisemitizma. Od objavljivanja brojne literature (u ovome času Srbijom cirkuliše preko stotinu najozloglašenijih knjiga na tu temu – neki su i bestseleri kao, recimo, famozni pamflet-falsifikat «Protokoli sionskih mudraca»), pa do ispisivanja grafita, skrnavljenja spomenika, pretećih pisama i mnoštva antisemitskih tekstova u elektronskim i štampanim medijima. A u novije vreme i obilje sajtova na internetu na takozvanim diskusionim tribinama, gde možete pronaći najgore uvrede i pretnje na račun pojedinaca i čitave jevrejske zajednice u Srbiji i van Srbije.

Da li je antisemitizam u Srbiji nova pojava ili se može govoriti o nekoj vrsti tradicije antisemitizma?

– Antisemitske ideje postoje svuda i u svim vremenima. Dužnost istoričara je da istraži i objasni sve ono što je dobro i što je loše u odnosima manjinskih zajednica i države većinskog naroda, a naši istoričari se tom temom skoro uopšte nisu bavili. Ti odnosi su bili loši i dobri, zavisno od perioda. Jedan od uslova za dobijanje nezavisnosti Srbije na Berlinskom kongredu 1878. godine bio je davanje građanskih prava manjinama, posebno jevrejskoj zajednici, jer ih do tada nije imala. Nije dovoljno rastvetljeno ni učešće domaćih kolaboracionista u likvidaciji Jevreja početkom Drugog svetskog rata pod nacističkom okupacijom i po nacističkim antijevrejskim zakonima. Tada je stradalo čak devedeset procenata jevrejskog stanovništa u Srbiji, što je procentualno najviše u Evropi. Sve češće se pojavljuju tekstovi koji opravdavaju, pa čak i veličaju ulogu domaćih saradnika zločinačke okupacione vlasti.

U Novom Sadu su u poslednje vreme zabeležena bar dva antisemitska incidenta, a bilo ih je i ranije. U Novom Sadu takođe deluju i neke ekstremne nacionalističke organizacije, koje se predstavljaju zaštitnicima ugroženih srpskih interesa. Da li su te pojave povezane?

– Ne bih da bilo koga optužujem bez čvrstih dokaza, ali svaki izraziti nacionalizam kao zaštitini znak istura antisemitizam. Pa, toliko je puta rečeno i dokazano da antisemitizam postoji i tamo gde Jevreja uopšte nema. U Srbiji ih je danas tek nekoliko hiljada. Antisemitizam, kao i uopšte loš odnos prema manjinama, bilo one rasne, verske, političke ili druge, najočitiji su simptomi bolesnog društva koje je plodno tle za svaku vrstu diskriminacije i ekstremizma.

Prema vašim uvidima, koliko je antisemitizam danas globalna pojava, i gde i zašto najviše eskalira?

– Nesumnjivo je da antisemitizam jača u mnogim delovima sveta. Šire se ideje takozvane »revizije istorije« i restauracije nekih ideologija koje su donele smrt i stradanja milionima ljudi. Rasisti i religiozni fanatici sada brže i efikasnije komuniciraju. »Naši«, domaći nacisti, oni koji se direktno pozivaju na nacističku ideologiju i lik i delo Adolfa Hitlera povezani su preko interneta sa sličnim grupama širom sveta. Jedan od poslednjih skandala te vrste jeste objavljivanje na jednom sajtu imena i adresa srpskih građana jevrejskog porekla sa pozivom da se na nasilnički i brutalan način konačno reši »jevrejsko pitanje« u Srbiji, da se dovrši »posao« koji su, kako nam poručuju, tako uspešno sprovodili Hitler i njegovi istomišljenici.

Nedim Sejdinović

 

Sviđa vam se ovaj tekst? Odojite sekund vašeg vremena da podržite Nedima Sejdinovića preko Patreon-a!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.